Reklam / Rastgele Reklam Scripti

StandardIssue 1.0 Web Site Tasarımı

Sixpence Web Site Tasarımı

Ramblingsoul-9 Web Site Tasarımı

Yasakların, Sansürün ve Kısıtlamaların Ters Etki Yaratması Durumu: Streisand Etkisi

Teknoloji Haberleri Perşembe Mayıs 19th, 2016
233 Görüntülenme

Bir şeyi yapmanız yasaklandığında o davranışı gerçekleştirmeye yönelik isteğinizin arttığını fark etmişsinizdir. Peki kısıtlanan şeyler neden çekici geliyor, neden daha çok yapılmaya başlıyor, sansür niye ters etki yaratıyor?

Bu soruların cevapları için hemen Streisand Etkisi’ne göz atalım.

Öncelikle bu terimin çıkış noktasına dönelim.

Terim oldukça yeni, nitekim sadece 13 yıl öncesine, 2003’e dönüyoruz. Kıyıların yalılar nedeniyle nasıl zarar gördüğünü belgelemek için Kaliforniya kıyılarına ait 12 bin civarında fotoğraf çeken Kenneth Adelman, bu fotoğrafların bir kısmını internet ortamında yayınlamaya karar veriyor.

Şarkıcı ve oyuncu olan Barbra Streisad, yayınlanan fotoğraflar arasında kendi evinin görüntüsü olduğunu da fark ediyor.

Herkesin ulaşabileceği bu fotoğrafa özel mülkiyet hakkını ihlal ettiği gerekçesiyle dava açan Streisand, yalnızca fotoğrafın kaldırılmasını değil, yanında 50 milyon dolarlık bir tazminatı da istiyor.

Olaylar da tam bu noktada patlak veriyor.

Dava açılınca, medya konuya büyük ilgi gösteriyor. Zamanla davayla ilgili birçok bilgi türlü medya kuruluşlarınca sürekli şekilde yayınlanıyor. Hal böyle olunca, dava internet kullanıcılarından yoğun bir ilgi görüyor. Kaldırılması için dava açılan fotoğraf yüz binlerce kişi tarafından tıklanıyor.

Bu noktada çok ilginç bir detay mevcut.

Nitekim, kaldırılmasına yönelik dava açılmasından öncesine kadar fotoğraf toplamda sadece 6 kez indiriliyor; üstelik bu indirmelerden 2 tanesi de Streisand’ın avukatına ait. Dava açıldıktan sonraysa bir ay kadar kısa bir sürede fotoğraf yüz binlerce insan tarafından bilinir hale geliyor; dolayısıyla sansür çabası hiç beklenmeyen ters bir etkiyle karşılaşıyor.

Böylece bu olay literatüre “Streisand Etkisi” olarak geçiyor.

Bu olay net bir şeyi de ortaya koyuyor: Yasaklar, kısıtlamalar ve sansür denemeleri sonucunda gizlenmeye çalışılan şey daha çok insan tarafından merak ediliyor ve aksine giderek popüler hale geliyor. İnsan, kendisinden kısıtlandığını anladığı şeye karşı, türü fark etmeksizin büyük bir ilgi duymaya başlıyor; bu nedenle Streisand gibi sansür uygulamaya çalışan bir çok kişi ve kurum da olayın neticesinde daha büyük kitleler tarafından bilinir hale geliyor.

Dünyadan başka bir örnek daha verelim hemen.

Yıl 2006. Brezilya’da yaşayan bir manken, erkek arkadaşıyla plajda seviştiği görüntülerin olduğu bir video nedeniyle Youtube’u Brezilya’da erişime kapattırıyor. O zamana kadar bin kişi tarafından bile izlenmemiş olan bu video, erişimin engellediğinin tüm medya kuruluşlarında yer almasıyla birlikte çığ gibi büyüyen miktarlarda tık alarak dönemin en popüler videolarından biri haline geliyor.

Ülkemizde de malum yasaklar ve sansürler bol bol uygulanıyor, bir örnek de kendimizden verelim o halde.

Bunun için çok da uzak bir geçmişe gitmeye gerek yok. Nitekim daha 2 yıl önce, 2014 Mart’ında Twitter’a erişim yasağı getirilmişti; ancak yasak sonrası Twitter kullanımı gözle görülür biçimde arttı. Sırf engeli aşmış olmak için milyonlarca kişi normalde girmediği halde Twitter’a giriş yaptı.

Yani Streisand Etkisi için kısaca “kısıtlanan bilginin ve yasaklanan şeylerin daha fazla ilgi uyandırması” diyebiliriz.

Çünkü, insan doğası gereği merak eden bir tür. Nitekim küçük bir çocuk bile, bir şeyi gizlediğini belli ederse o şeyin karşısındakilerde daha büyük bir ilgi uyandıracağını bilir. Dolayısıyla artık kişi ve kurumların yasakların ve sansürün işe yaramayacağını, hatta kendileri adına daha olumsuz sonuçlar doğuracağını anlamaları gerekiyor.

Bu arada “Streisand 50 milyon dolar istediği davayı kazandı mı bari?” diye merak edenleriniz varsa diye ekleyelim: Hayır, kaybetti. Hatta üstüne de 155 bin dolarlık ödeme yapmak zorunda kaldı. 

Etiketler: , ,
Yorumlar

Henüz hiç yorum yapılmamış.

İlginizi Çekebilir
Artık Youtube’un da okulu var

Artık Youtube’un da okulu var

Çarşamba Mart 15th, 2017
151 Görüntülenme
LeEco Le X850 Özellikleri ve Çıkış Tarihi Açığa Çıktı

LeEco Le X850 Özellikleri ve Çıkış Tarihi Açığa Çıktı

Çarşamba Mart 15th, 2017
139 Görüntülenme
Marmara Mekatronik ve İnovasyon Günleri

Marmara Mekatronik ve İnovasyon Günleri

Pazartesi Mart 13th, 2017
157 Görüntülenme
Akvaryumdaki köpek balığı eşeysiz üredi

Akvaryumdaki köpek balığı eşeysiz üredi

Cuma Şubat 24th, 2017
189 Görüntülenme
CloudFlare’den Milyonlarca Kişisel Veri Sızmış Olabilir!

CloudFlare’den Milyonlarca Kişisel Veri Sızmış Olabilir!

Cuma Şubat 24th, 2017
170 Görüntülenme
Verizon, Yahoo’yu 350 milyon dolar ucuza satın alacak

Verizon, Yahoo’yu 350 milyon dolar ucuza satın alacak

Cuma Şubat 24th, 2017
183 Görüntülenme
Apple 32 GB’lık iPhone üretmeyecek

Apple 32 GB’lık iPhone üretmeyecek

Cuma Şubat 24th, 2017
156 Görüntülenme
NASA açıkladı: Üçü yaşanabilir 7 yeni gezegen keşfedildi

NASA açıkladı: Üçü yaşanabilir 7 yeni gezegen keşfedildi

Perşembe Şubat 23rd, 2017
200 Görüntülenme
Apple, merakla beklenen yeni kampüsü Apple Park’ı Nisan’da açıyor

Apple, merakla beklenen yeni kampüsü Apple Park’ı Nisan’da açıyor

Çarşamba Şubat 22nd, 2017
194 Görüntülenme
Bunlar da var!
LG G4’ün Türkiye fiyatı belli oldu!

LG G4’ün Türkiye fiyatı belli oldu!

Cuma Mayıs 15th, 2015
256 Görüntülenme
Intel Broadwell-E işlemciler resmiyet kazandı

Intel Broadwell-E işlemciler resmiyet kazandı

Çarşamba Haziran 1st, 2016
251 Görüntülenme
Gerçek Derinin Sanal Deposu

Gerçek Derinin Sanal Deposu

Pazartesi Kasım 9th, 2015
262 Görüntülenme
HTC One A9 İçin Güvenlik Güncelleştirmesi!

HTC One A9 İçin Güvenlik Güncelleştirmesi!

Cumartesi Ocak 23rd, 2016
308 Görüntülenme
Facebook Mentions Android’le buluşuyor!

Facebook Mentions Android’le buluşuyor!

Cuma Ocak 15th, 2016
274 Görüntülenme
N11.com milyar dolarlık hedefine yeni CEO Won Yong Jo ile yürüyecek

N11.com milyar dolarlık hedefine yeni CEO Won Yong Jo ile yürüyecek

Pazar Ağustos 16th, 2015
269 Görüntülenme